Home > Know Jainism > નવપદ દિવસ - 7 : શ્રી સમ્યગ્જ્ઞાન પદ
નવપદ દિવસ - 7 : શ્રી સમ્યગ્જ્ઞાન પદ
29
નવપદ ઓળી : સાતમું પદ — સમ્યગ્જ્ઞાન પદ
જૈન ધર્મમાં નવપદ ઓળી દરમિયાન આરાધના કરવામાં આવતાં નવ પદોમાં સાતમું પદ સમ્યગ્જ્ઞાન પદ છે. સમ્યગ્જ્ઞાન એટલે વસ્તુને તેના સાચા સ્વરૂપમાં જાણવી અને સમજવી...
1. સમ્યગ્જ્ઞાન એટલે શું ?
સમ્યગ્જ્ઞાન એટલે સાચું જ્ઞાન — જે આત્મા, કર્મ, પુણ્ય-પાપ, તત્ત્વો અને મોક્ષમાર્ગનું યથાર્થ સ્વરૂપ સમજાવે છે. જૈન દર્શન અનુસાર, જે જ્ઞાન મિથ્યાત્વથી રહિત હોય અને સાચા તત્ત્વોને યોગ્ય રીતે જાણે, તેને સમ્યગ્જ્ઞાન કહેવાય છે. માત્ર વાંચવું કે સાંભળવું એ જ જ્ઞાન નથી; પરંતુ જે જાણકારીથી સત્ય સમજાય, આત્મકલ્યાણનો માર્ગ સ્પષ્ટ થાય અને જીવનમાં યોગ્ય આચરણ કરવાની પ્રેરણા મળે, તે જ્ઞાનનું સાચું મહત્ત્વ છે...
2. સમ્યગ્જ્ઞાનનું મહત્ત્વ
આત્માની ઓળખ :આત્મા અને શરીર વચ્ચેનો ભેદ સમજવામાં મદદ કરે છે.
તત્ત્વોની સમજ : જીવ, અજીવ, પુણ્ય, પાપ, આશ્રવ, સંવર, નિર્જરા અને મોક્ષ જેવા નવ તત્ત્વોનું જ્ઞાન આપે છે.
સાચા-ખોટાનો વિવેક : શું હિતકારી છે અને શું અહિતકારી છે, તેની સમજ વિકસાવે છે.
કર્મબંધનથી મુક્તિનો માર્ગ : કર્મોના બંધન અને તેમાંથી મુક્ત થવાના ઉપાયો સમજાવે છે.
મોક્ષમાર્ગમાં પ્રગતિ : સમ્યગ્દર્શન અને સમ્યક્ ચારિત્ર સાથે મળીને મોક્ષમાર્ગની આરાધનામાં સહાયક બને છે.
3. સમ્યગ્જ્ઞાનના પાંચ પ્રકાર
જૈન દર્શનમાં જ્ઞાનના પાંચ મુખ્ય પ્રકાર દર્શાવવામાં આવ્યા છે.
1) મતિજ્ઞાન : ઇન્દ્રિયો અને મન દ્વારા પ્રાપ્ત થતું જ્ઞાન. જેમ કે જોવું, સાંભળવું, વિચારવું અને અનુભવ પરથી સમજવું.
2) શ્રુતજ્ઞાન : સાંભળેલા ઉપદેશ, વાંચેલા શાસ્ત્રો અને શબ્દો દ્વારા પ્રાપ્ત થતું જ્ઞાન.
સાંભળેલા ઉપદેશ, વાંચેલા શાસ્ત્રો અને શબ્દો દ્વારા પ્રાપ્ત થતું જ્ઞાન.
3) અવધિજ્ઞાન : ઇન્દ્રિયોની સહાય વિના મર્યાદિત ક્ષેત્રમાં રૂપિ પદાર્થોનું જ્ઞાન.
4) મનઃપર્યવજ્ઞાન : અન્ય જીવના મનમાં રહેલા વિચારોનું જ્ઞાન.
5) કેવળજ્ઞાન : સમસ્ત દ્રવ્યો અને તેમનાં ભૂતકાળ, વર્તમાનકાળ તથા ભવિષ્યકાળના પર્યાયોનું સંપૂર્ણ અને નિરાવરણ જ્ઞાન. આ જ્ઞાન કેવળજ્ઞાની આત્માને પ્રાપ્ત થાય છે...
4. સમ્યગ્જ્ઞાન પદના મુખ્ય ગુણ
નવપદની પરંપરાગત આરાધનામાં સમ્યગ્જ્ઞાન પદના ૫૧ ગુણો માનવામાં આવે છે. આ પદનો પરંપરાગત રંગ સફેદ છે.
મુખ્ય ભાવ : અજ્ઞાનનો નાશ અને તત્ત્વોની સાચી સમજ.
આરાધનાનો હેતુ : જ્ઞાન પ્રત્યે વિનય, શાસ્ત્રો પ્રત્યે આદર અને જ્ઞાનનો જીવનમાં સદુપયોગ.
પ્રેરણા : જ્ઞાન વધે તેમ અહંકાર નહીં, પરંતુ નમ્રતા અને વિવેક વધે...
5. સમ્યગ્જ્ઞાન પદની ભાવ આરાધના
નવપદ ઓળીના સાતમા દિવસે આપણે આવી ભાવના રાખી શકીએ :
હે જિનેશ્વર પરમાત્મા ! મારા અજ્ઞાનનો નાશ થાય, જ્ઞાન પ્રત્યે વિનય વધે, શાસ્ત્રોના સાચા અર્થને સમજવાની શક્તિ મળે અને મારા જ્ઞાનનો ઉપયોગ આત્મકલ્યાણ માટે થાય. હું રાગ, દ્વેષ, ક્રોધ, માન, માયા અને લોભથી દૂર રહીને સમ્યગ્જ્ઞાનના માર્ગે આગળ વધું...
નવપદ special children story books (પ્રભાવના આપવા માટે best option)
જિનશાસનના મહાપુરુષોના પ્રેરણાત્મક જીવન ચરિત્રની
Multi colour pictorial story books
જેમાં અન્ય પ્રેરણાઓની સાથે આપને આયંબિલનો મહિમા જાણવા અને કરવાની પણ પ્રેરણા મળશે
જે આપના બાળકોના જીવનમાં અદભૂત સંસ્કારનું સિંચન કરશે....
ઓર્ડર કરવા just call 9586123446 or click below
https://jainonline.org/buyonline.asp?category=Book&subcategory=Children%20Stories

